İstanbul 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin kararı, aylarca Türkiye gündemini meşgul eden davanın en kritik iddiasını çökertti. Savcılığın "suç örgütü lideri" olarak nitelendirdiği Aziz İhsan Aktaş örgüt kurma suçundan beraat etti. Buna karşılık bazı belediye başkanları rüşvet ve diğer suçlardan yıllarca hapis cezasına çarptırıldı. Kararın ardından en çok sorulan soru ise şu oldu: "Rüşvet verdiğini söyleyen Aziz İhsan Aktaş nasıl beraat etti?"

Davanın temel iddiası çöktü

Yaklaşık 7 ay süren ve 200 sanığın yargılandığı davada mahkeme, dosyanın temelini oluşturan Türk Ceza Kanunu'nun 220. maddesindeki "suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme" suçunun oluşmadığına hükmetti.

Böylece:

  • Aziz İhsan Aktaş "örgüt liderliği" suçundan beraat etti.

  • Diğer sanıklar da örgüt üyeliği ve örgüte yardım suçlamalarından beraat etti.

  • Mahkeme, olayların örgüt yapısı içinde işlendiğinin hukuken ispatlanamadığı sonucuna vardı.

Aziz İhsan Aktaş'a verilen ceza ne oldu?

Savcılık Aktaş hakkında 103 yıldan 280 yıla kadar hapis istemişti.

Mahkeme ise:

  • Suç örgütü kurma: Beraat

  • İhaleye fesat karıştırma: 2 yıl 8 ay 15 gün hapis

  • 2 yıl kamu ihalelerinden yasaklılık kararı verdi.

Bu karar, davanın en dikkat çekici sonuçlarından biri olarak değerlendiriliyor.

Hangi belediye başkanı ne kadar ceza aldı?

Mahkemenin açıkladığı kararlar şöyle:

Belediye Başkanı

Karar

Beşiktaş Belediye Başkanı Rıza Akpolat 23 yıl 3 ay hapis (rüşvet ve diğer suçlardan)
Avcılar Belediye Başkanı Utku Caner Çaykara 6 yıl 8 ay hapis
Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar 6 yıl 3 ay hapis
Seyhan Belediye Başkanı Oya Tekin 8 yıl 4 ay hapis
Ceyhan Belediye Başkanı Kadir Aydar 5 yıl 10 ay hapis
Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer Ahmet Özer 8 ay 10 gün hapis (HAGB)
Adıyaman Belediye Başkanı Abdurrahman Tutdere Beraat

En ağır ceza Rıza Akpolat'a

Görevden uzaklaştırılan Beşiktaş Belediye Başkanı Rıza Akpolat, dosyada en ağır cezayı alan isim oldu.

Mahkeme, Akpolat hakkında:

  • Rüşvet,

  • Mal varlığı aklama,

  • Çeşitli eylemler nedeniyle toplam 23 yıl 3 ay hapis cezasına hükmetti.

Peki Aktaş nasıl beraat etti?

Kararın ardından kamuoyunda en çok tartışılan soru bu oldu.

Çünkü Aziz İhsan Aktaş, soruşturma aşamasında etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanarak ifade vermiş, birçok belediye başkanı ve yönetici hakkında rüşvet iddialarında bulunmuştu. Bu ifadeler soruşturmanın genişlemesinde önemli rol oynadı.

Ancak mahkeme şu ayrımı yaptı:

Mahkemenin hukuki yaklaşımı

Mahkeme, dosyada iki ayrı değerlendirme yaptı.

  1. Suç örgütü bulunduğu ispatlanamadı.

    • Yani Aktaş'ın belediyeler üzerinde hiyerarşik, sürekli ve organize bir suç örgütü yönettiği yeterli delille kanıtlanmadı.

  1. Bazı bireysel suçlar sabit görüldü.

    • Bu nedenle Aktaş, ihaleye fesat suçundan ceza aldı.

    • Belediye başkanlarından bazıları ise kendi eylemleri nedeniyle mahkum edildi.

"Rüşvet verdim" demesi beraat anlamına mı geliyor?

Hukuken hayır. Bir sanığın rüşvet verdiğini söylemesi otomatik olarak tüm suçlardan mahkum olacağı anlamına gelmiyor. Etkin pişmanlık hükümleri kapsamında:

  • Sanık, suçun ortaya çıkarılmasına katkı sağlayabiliyor,

  • Bazı suçlar yönünden indirim veya farklı değerlendirme yapılabiliyor,

  • Mahkeme her suç yönünden ayrı ayrı delil değerlendirmesi yapmak zorunda kalıyor.

Bu dosyada da mahkeme, örgüt suçunun unsurlarının oluşmadığı kanaatine varırken, ihaleye fesat suçunu sabit gördü.

Karar yeni tartışmaları beraberinde getirdi

Davanın başlangıcında kamuoyuna "Aziz İhsan Aktaş Suç Örgütü" olarak yansıyan dosyanın sonunda örgüt suçundan beraat kararı çıkması, soruşturmanın hukuki zemini üzerine yeni tartışmalar başlattı.

Özellikle şu sorular gündemde:

Dosya henüz kapanmadı

Karar kesinleşmiş değil.

Sanıkların ve savcılığın istinaf başvurusu yapması halinde dosya önce Bölge Adliye Mahkemesi'ne, ardından şartların oluşması halinde Yargıtay incelemesine gidecek.

Bu nedenle bugün açıklanan hükümler, davanın nihai sonu değil; Türkiye'nin son dönemdeki en dikkat çeken belediye soruşturmalarından birinde yeni bir hukuki sürecin başlangıcı olarak görülüyor.